Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen

Werknemers hebben ieder jaar recht op een aantal vakantiedagen. Op grond van de wet hebben alle werknemers recht op 4 keer het aantal uren dat de werknemer werkt per week, de wettelijke vakantiedagen. Oftewel: op fulltime basis (bij 40 uren) zijn dit 20 vakantiedagen. In de cao of in de arbeidsovereenkomst kan zijn vastgelegd dat de werknemer méér vakantiedagen zijn, dit zijn de bovenwettelijke vakantiedagen

 

Er zijn twee belangrijke verschillen tussen de wettelijke en de bovenwettelijke vakantiedagen: (1) de wettelijke vakantiedagen vervallen na 6 maanden, de bovenwettelijke vakantiedagen na 5 jaren en (2) bovenwettelijke vakantiedagen kunnen tijdens het contract worden uitbetaald (als werkgever en werknemer het hierover eens zijn), wettelijke vakantiedagen niet. 

 

Eindafrekening vakantiedagen

Als een werknemer uit dienst gaat, bijvoorbeeld omdat hij of zij de arbeidsovereenkomst heeft opgezegd, vindt er een eindafrekening plaats. De werknemer krijgt zijn of haar salaris tot het einde van het contract, het vakantiegeld wordt naar rato berekend en niet-opgenomen vakantiedagen worden uitbetaald (de wettelijke én bovenwettelijke vakantiedagen). 

Let op, als de werknemer "in de min" staat met vakantiedagen, dan zal de werknemer juist moeten betalen. Meestal wordt dit verrekend met het laatste salaris. 

 

Opzegtermijn

Als de werknemer het contract opzegt, dan geldt er altijd een uitwerkperiode. Dit is de opzegtermijn. Voor de werknemer met een contract voor onbepaalde tijd geldt een opzegtermijn van één maand. In de cao of in de arbeidsovereenkomst kán een andere opzegtermijn zijn afgesproken, kijk dit dus altijd goed na. 

 

Tijdens deze uitwerkperiode is de werknemer (natuurlijk) nog gewoon in dienst bij de werkgever. Hij of zij heeft recht op salaris tot het einde, maar de werknemer zal óók zijn werkzaamheden moeten blijven uitvoeren. In de praktijk blijkt vaak dat de werknemer nog openstaande vakantiedagen heeft, en deze graag wil opnemen in de laatste maand. Of omgekeerd, de werkgever vraagt de werknemer om deze vakantiedagen nog op te nemen, zodat de werkgever deze vakantiedagen niet hoeft uit te betalen. 

 

Wat mogen werkgever en werknemer van elkaar verwachten? 

Werknemer heeft een nieuwe baan. Dus: de huidige arbeidsovereenkomst wordt opgezegd. Niet zelden zou de werknemer nog graag even vrij willen zijn, voordat hij of zij aan de nieuwe baan begint. Maar daar staat tegenover dat de taken van deze werknemer moeten worden overgedragen en de werkgever op zoek moet naar een nieuwe medewerker. Als de werknemer vakantie opneemt, kan dit voor problemen (of liever gezegd: uitdagingen) zorgen bij de werkgever. 

 

Met andere woorden, deze belangen botsen, wat zijn de rechten van de werknemer? 

 

Heeft de werknemer recht op het opnemen van vakantiedagen in de uitwerkperiode? 

In principe gelden voor het opnemen van vakantiedagen bij het einde van het dienstverband dezelfde regels als tijdens het dienstverband. De werknemer moet een verzoek indienen bij de werkgever voor het opnemen van zijn vakantiedagen en de werkgever kan dit verzoek alleen weigeren als hij hiervoor gewichtige redenen heeft. Hier zit een spanningsveld: de werkgever kan een (gewichtige) reden hebben bij een goede overdracht van de werkzaamheden. Aan de andere kant, de arbeidsovereenkomst eindigt "toch" al op korte termijn, maken die paar dagen dan nog wat uit? 

 

Het uitgangspunt is dat de werknemer recht heeft om zelf de vakantiedagen in te plannen. Komt de werkgever daardoor in de moeilijkheden? Laat het de werknemer dat dan binnen twee weken weten, anders staat de vakantie vast. 

 

Kan de werkgever verplichten de vakantiedagen op te nemen? 

Voor een werkgever kunnen verschillende redenen zijn om de werknemer de vakantiedagen te laten opnemen. Er is niet genoeg werk, de relatie tussen werkgever en werknemer is verstoord, de werkgever wil voorkomen dat de werknemer "bedrijfsgeheimen" meeneemt of de werkgever wil voorkomen dat de vakantiedagen moeten worden uitbetaald.

Het antwoord op deze vraag is toch "nee", de werkgever kan de werknemer dit niet verplichten. Ook hiervoor geldt als uitgangspunt dat de werknemer vrij staat om zelf de vakantiedagen in te plannen. Vragen kan altijd, maar de werknemer is niet verplicht de vakantiedagen ook daadwerkelijk op te nemen. 

 

Ga goed uit elkaar

Zegt een werknemer het contract op? Ga in gesprek. Maak afspraken, óók over het opnemen van vakantiedagen. Houd oog voor elkaars belangen. Het is mijn ervaring dat het gesprek meestal leidt tot de beste oplossing voor beide partijen. Lukt dat niet? Of ontstaat toch een discussie met jouw werkgever of werknemer? Neem dan gerust contact met mij op, ik adviseer je over jouw specifieke situatie.